Talen

We zijn in onze lijst van Latijse gezegdes en spreuken aangekomen bij de letter C:

Cadit quaestio -> De kwestie vervalt bij dezen. (Geen verdere discussie mogelijk.)
Caeli enarrant gloriam Dei -> De hemelen vertellen de roemrijke daden van God.
Caelum et terras miscere -> Hemel en aarde bewegen.
Canere surdo -> Zingen voor een dove.
Canis timidus vehementius latrat quam mordet -> Een angstige hond blaft meer dan hij bijt. (Blaffende honden bijten niet.)
Censor morum -> Een zedenmeester.
Captatio benevolentiae -> Beroep doen op welwillendheid.
Carpe diem -> Pluk de dag.
Carpe noctem -> Benut de nacht.
Carpent tua poma nepotes -> De nakomelingen zullen je vruchten plukken.
Certo certius -> Zekerder dan zeker.
Certa amittimus, dum incerta petimus -> We verliezen het zekere, zolang we naar het onzekere streven.
Cessante causa cessat effectus -> Als de oorzaak ophoudt, houdt ook het gevolg op.
Circulus vitiosus -> Vicieuze cirkel.
Cito arescit lacrima, praesertim in alienis malis -> Een traan droogt snel, vooral bij andermans ongeluk.
Cogitationis poenam nemo patitur -> Niemand ondergaat straf voor gedachten. (Gedachten zijn vrij.)
Cogito ergo sum -> Ik denk dus ik besta.
Contra vim mortis non est medicamen in hortis -> Tegen de kracht van de dood is er geen kruid gewassen.
Conanti dabitur -> Aan hem die waagt, zal gegeven worden.
Concordia res parvae crescunt -> Door eendracht worden kleine dingen groot.
Concordia parvae res crescunt, discordia maximae dilabuntur -> De kleinen groeien door eendracht, ook de grootsten gaan ten onder door tweedracht.
Confide recte agens -> Heb vertrouwen als je meent juist te handelen.
Conscia mens recti famae mendacia risit -> Wie zich van zijn eerlijkheid bewust is, lacht om de leugens van het gerucht.
Consilio manuque -> Met beleid en handwerk.
Conscius ipse sibi de se putat omnia dici -> Een schuldbewuste denkt dat alles wat gezegd wordt, over hem gaat.
Contra principia negantem disputari non potest -> Men kan niet redeneren met iemand die beginselen ontkent.
Compesce mentem -> Bedwing je drift.
Compos mentis -> In het volle bezit van zijn verstand.
Coniunctis viribus -> Met vereende krachten.
Constantia et labore -> Door volharding en inspanning.
Cornix cornici numquam oculos effodit -> De ene kraai pikt de andere de ogen niet uit. (Slechte mensen sparen elkaar.)
Crescit scribendo scribendi studium -> Met het schrijven groeit de schrijflust.
Crescit sub pondere virtus -> De deugd groeit door de verdrukking.
Crescite et multiplicamini -> Zijt vruchtbaar en vermenigvuldigt.
Crescunt anni, decrescunt vires -> De jaren nemen toe, de krachten nemen af.
Crimine ab uno disce omnes -> Naar die misdaad van een van hen, kan je hen allen beoordelen.
Cuiusvis hominis est errare, nullius nisi insipientis in errore perseverare -> Iedereen kan zich vergissen, maar alleen een dwaas blijft in zijn dwaling volharden.
Culpam poena premit comes -> Straf volgt schuld als haar metgezel.
Cum finis est licitus, etiam media sunt licita -> Als het doel geoorloofd is, zijn ook de middelen geoorloofd.
Cum grano salis -> Met een korreltje zout.
Cum laude -> Met onderscheiding.
Cum omnibus bonis quiescat (C.O.B.Q.) -> Moge hij rusten met alle goede zielen.

Benevole lector,

de laatste jaren is Latijn terug hip aan het worden. Wat eens een dode taal werd genoemd, begint nu (onder invloed van de politiek, en in het bijzonder van Bart De Wever van de NV-A) aan een opmars. Of deze opmars vergeleken kan worden met andere marsen uit de jaren '30 van vorige eeuw zal nog moeten blijken, maar Latijn is weer springlevend.

Hieronder vindt u een lijstje met weblinken naar bekende, grappige en ontroerende Latijnse spreuken, spreekwoorden, boutades en grapjes. Veel plezier ermee, lectori salutem...

A: van "A capite ad calcem" tot "Ave atque vale"
B: van "Barbarus hic ego sum, qui non intellegor ulli" tot "Brevis esse laboro, obscuro fio"

Hieronder een overzicht van bekende en grappige Latijnse spreekwoorden en spreuken:

De B van Barbarus hic ego sum tot Brevis esse laboro

Barbarus hic ego sum, qui non intellegor ulli -> Ik ben hier een barbaar, omdat ik door niemand begrepen word.
Beata Maria Virgo -> De heilige maagd Maria.
Beatae memoriae -> Zaliger gedachtenis.
Beati pauperes spiritu -> Zalig zijn de armen van geest.
Beatius est magis dare quam accipere -> Het is zaliger te geven dan te ontvangen.
Bellum est sua vitia nosse -> Het is mooi je eigen fouten te kennen.
Benedicamus Domino -> Laten wij de Heer zegenen.
Benedictus, qui venit in nomine Domini -> Gezegend hij die komt in de naam des Heren.
Beneficio deorum -> Dank zij de goden.
Beneficium accipere libertatem est vendere -> Een gunst aannemen, is vrijheid verkopen.
Benevole lector -> Welwillende lezer.
Bis vincit qui se vincit -> Wie zichzelf overwint, heeft een dubbele overwinning behaald.
Bona fide -> Te goeder trouw.
Boni pastoris est tondere pecus, non deglubere -> Een goede herder scheert zijn schapen, maar trekt hen niet het vel over de oren.
Brevis esse laboro, obscurus fio -> Als ik probeer kort te zijn, word ik onduidelijk.

Hieronder een overzicht van bekende en grappige Latijnse uistpraken, spreekwoorden en spreuken:

A: van "A capite ad calcem" tot "Ave atque vale"

A capite (usque) ad calcem -> Van top tot teen.
A Deo rex, a rege lex -> Van God de koning, van de koning de wet.
A mari usque ad mare -> Van zee tot zee.
Ab imo pectore -> Uit het diepst van het hart.
Ab orbe condito -> Vanaf de schepping van de wereld.
Ab uno disce omnes -> Leer uit één allen kennen.
Absens carens -> De afwezige krijgt niets.
Absentia mentis -> Afwezigheid van geest.
Absit invidia verbo -> Zonder grootspraak.
Absit omen -> Het voorteken zij verre.
Absque omni exceptione -> Zonder enige uitzondering.
Absque ulla condicione -> Zonder enige voorwaarde.
Abusus non tollit usum -> Misbruik heft goed gebruik niet op.
Accidere ex una scintilla incendia passim -> Uit een kleine vonk zijn vaak hele branden voortgekomen.
Accipere quam facere praestat iniuriam -> Het is beter onrecht te ondergaan dan te begaan.
Acta est fabula -> Het spel is afgelopen.
Actore non probante reus est absolvendus -> Als de aanklager geen bewijs levert, dient de aangeklaagde vrij te worden gesproken.
Actori incumbit probatio -> De bewijslast ligt bij de aanklager.
Actum ut supra (a.u.s.) -> Gedaan als boven.
Ad captandum vulgus -> Om het volk te winnen.
Ad impossibile nemo tenetur -> Niemand wordt geacht het onmogelijke te doen.
Ad dies vitae -> Voor de dagen van het leven. (levenslang)
Ad fundum -> Tot op de bodem. (In een teug leegdrinken, is een studententerm)
Ad hanc vocem (a.h.v.) -> Bij dit woord.
Ad hoc delegatus (a.h.d.) -> Hiertoe aangewezen.
Ad hunc locum (a.h.l.) -> Te dezer plaatse. (Op deze plaats.)
Aeternum vale -> Vaarwel voor eeuwig.
Aliquando et insanire iucundum est -> Soms is ook dwaas doen aangenaam.
Ad impossibile nemo tenetur -> Tot het onmogelijke is niemand verplicht.
Ad infinitum -> Tot in het oneindige.
Ad multos annos -> Nog vele jaren.
Ad tempus vitae -> Voor het leven.
Ad unum omnes -> Tot op de laatste man.
Adhuc sub iudice lis est -> Het geschil is onder de rechter, de zaak is nog niet beslist.
Adsum qui feci -> Hier ben ik, ik ben de schuldige.
Adversae res admonent religionem -> Tegenspoed spoort aan tot godsdienst. (Nood leert bidden.)
Aequo animo -> Met gelijkmoedige geest. (Zonder van zijn stuk te raken.)
Affirmanti incumbit probatio -> De bewijslast ligt bij hem die iets beweert.
Aliquando et insanire iucundum est -> Het is wel eens prettig om gek te doen.
Aliquis malo fuit usus in illo -> Er was tenminste nog iets goeds bij de ramp. (Een geluk bij een ongeluk.)
Alta mente repostum -> Diep in de ziel bewaard.
Aliquis in omnibus, nullus in singulus -> Een beetje weten van alles, maar niets geheel beheersend.
Alter ego -> mijn tweede ik.
Alterius non sit, qui suus esse potest -> Wie zijn eigen meester kan zijn, moet niet afhankelijk zijn van een ander.
Altum silentium -> Diep stilzwijgen.
Amantes amentes -> Verliefden zijn verdwaasden.
Amicis inimicis promptus -> Voor vriend en vijand paraat.
Amicitiae causa -> Omwille van de vriendschap.
Amicorum esse communia omnia -> Onder vrienden is alles gemeenschappelijk.
Amicus certus in re incerta cernitur -> Een echte vriend wordt in onzekere tijden opgemerkt.
Animum debes mutare, non caelum -> U moet de instelling van uw geest veranderen, niet van problemen weglopen.
Amor omnia vincit ->Liefde overwint alles.
Amor tussisque non celantur -> Liefde en hoest blijven niet verborgen.
Animo deliberato -> Met voorbedachten rade.
Anguis (latet) in herba -> Er schuilt een adder onder het gras.
Anno aetatis suae -> In het jaar van zijn leven. (Op de leeftijd van.)
Anno Domini -> In het jaar des Heren. (Jaartal vanaf de geboorte van Christus.
Anno mundi -> In het jaar van de wereld.
Ante omnia -> Voor alles. (De eerste keer.)
Ardua per praeceps gloria vadit iter -> De roem schrijdt moeizaam langs een steile weg omhoog.
Armis potentius aequum -> Het recht is sterker dan wapens.
Arrectis auribus -> Met gespitste oren.
Ars amandi -> Liefdeskunst.
Ars gratia artis -> Kunst om de kunst.
Auctor opus laudat -> De maker looft het werk.
Audaces fortuna iuvat -> Het geluk is met hen die durven.
Audendo magnus tegitur timor -> Onder een vertoon van durf gaat grote angst schuil.
Audi, vide, tace, si vis vivere in pace -> Hoor, zie en zwijg, als je in vrede wilt leven.
Audiatur et altera pars -> Ook de tegenpartij worde gehoord.
Aurea mediocritas -> Gulden middelmaat.
Aures habent et non audient -> Zij hebben oren, doch horen niet.
Aut vincere, aut mori -> Óf overwinnen óf sterven.
Auxiliante Deo -> Met Gods hulp.
Avarus nisi cum moritur, nil recte facit -> Het enige goede dat een vrek doet, is doodgaan.
Ave atque vale -> Gegroet en vaarwel.

Ken je dat liedje van Frank Boeijen,  waar hij zingt over  "de kleur van je haar"? Wat zegt u? Het is "de kleur van je HART?" Toch zijn er heel wat mensen die  zouden zweren dat het "de kleur van je haar" is. Wanneer je de tekst van een liedje verkeerd hoort, dan noemen we dat "Mondegreen".

Het uit het Engels afkomstige begrip mondegreen komt er op neer dat een tekst (meestal van een liedje of een gedicht) verkeerd verstaan wordt: men hoort onbewust andere woorden dan er eigenlijk gezongen worden. Vooral als het lied of het gedicht niet in de moedertaal van de toehoorder geschreven is, is de kans op het ontstaan van een mondegreen aanwezig. Ook kinderen maken vaak mondegreens van onbegrepen liedteksten.

Zo dacht mijn vrouw altijd dat "Here comes the Sun" van the Beatles eigenlijk "Here comes Suzanne" heette. En in "Blowin' in the Wind" van Bob Dylan zingt hij niet "The ants are my friends", maar "the answer, my friend"...

Maar van waar komt de naam Mondegreen? De mondegreen dankt zijn naam aan een strofe uit het Schotse gedicht The Bonny Earl of Murray. De eerste strofe van dit gedicht eindigt met de tekst They have slain the Earl of Murray / and they laid him on the green. Als kind verstond de Amerikaanse schrijfster Sylvia Wright dit als They have slain the Earl of Murray / and the Lady Mondegreen. In 1954 gaf zij de naam van deze niet bestaande dame aan het verschijnsel.

Bron: wikipedia.org